Art Ensemble Of Chicago “Les Stances à Sophie” (SJR LP191)

 

(σημ. Το κείμενο αποτελεί το άτυπο δεύτερο μέρος του ποστ “Great Black Music:Ancient to The Future. Part One” που υπέγραφε πριν καιρό ο Get Funky. Χάριν ευκολίας, στο πρώτο σκέλος του παρατίθενται αυτούσια αποσπάσματα από εκείνο το κείμενο που περίμενε καρτερικά τη συνέχισή του.)

 

   Κάτω από μια γκρίζα ταράτσα, στο μοναδικό καναπέ ενός τρόπον τινά μεγάλου παταριού, ένα ζευγάρι αφροαμερικανών επιδίδεται σ’ ένα παρατεταμένο γαμήσι. Αισθαντικά αγαπημένο και παθιασμένα ερωτευμένο, σφιχταγκαλιάζει και διαφυλάττει την εκρηκτική ένωση του, όχι τόσο απ’ τα βλέμματα των παρευρισκομένων, αλλά απ’ την κοντή όραση του κόσμου. Οι λιγοστοί τοίχοι είναι το όχημα ανεξαρτησίας τους. Ένα μικρό φρούριο ελευθερίας.

   Ήταν συγκινητικά ρηξικέλευθη η χρήση των lofts. Χώροι που αρχικά χρησιμοποιούνταν από εμπορικές εταιρείες αλλά αργότερα εκμεταλλεύτηκαν από jazz avant garde μουσικούς, ελλείψει clubs που θα τους δέχονταν για να παρουσιάσουν τη μουσική τους. Η εποχή ήδη είχε σημάνει ανατροπές. Η δεκαετία του 1960 από τα μέσα και μετά, για τη μαύρη Αμερική αλλά και ένα μεγάλο κομμάτι της λευκής νεολαίας, στιγματίστηκε από τους παθιασμένους λόγους του Malcolm X σχετικά με την αφύπνιση των Αφροαμερικάνικων πληθυσμών των ΗΠΑ, το Κίνημα των Κοινωνικών Δικαιωμάτων του Martin Luther King, τη δράση του κόμματος των Μαύρων Πανθήρων για την αυτοάμυνα, τον πρόωρο θάνατο του John Coltrane, το όραμα που αυτός κληροδότησε σε σύγχρονούς του αλλά και μεταγενέστερους καλλιτέχνες και τη στροφή προς την ανατολή και την Αφρική συγκεκριμένα.

   Το 1965, ο Muhal Richard Abrams, ήδη γνωστός στους underground κύκλους ως πιανιστικός νους της Muhal Richard Abrams’ Experimental Band  ίδρυσε στο Chicago την AACM (Association for the Advancement of Creative Musicians) με σκοπό την τόνωση του αισθήματος αυτοσεβασμού και την οικονομική ανεξαρτησία των μαύρων καλλιτεχνών της περιοχής. Η Nessa, ακολουθώντας την πρακτική της αυτοχρηματοδότησης, ήταν το δισκογραφικό καταφύγιό αυτής της κολεκτίβας που παράλληλα διατηρούσε χώρο όπου σπουδαίοι μουσικοί παρέδιδαν μαθήματα σε παιδιά ενώ χορευτές, ζωγράφοι και λοιπές ανήσυχες προσωπικότητες παρουσίαζαν το έργο τους.

   Απ’ την πρωταρχική μπάντα του Abrams, προέκυψε ένα τρίο αποτελούμενο από ιδρυτικά μέλη της AACM υπό τον τίτλο Roscoe Mitchell Sextet. Ήταν αυτό που ηχογράφησε το 1966 το πρώτο νούμερο για τη Nessa, το άλμπουμ “Sounds”, ήταν αυτό που αργότερα μετονομάστηκε σε Roscoe Mitchell Art Ensemble, ήταν η εμπροσθοφυλακή που το 1968 πήρε τον τίτλο Art Ensemble of Chicago. Οι Roscoe Mitchell (soprano, alto, bass sax, flute, clarinet), Joseph Jarman (tenor, alto, bass sax, flute, percussion), Lester Bowie (trumpet, flugelhorn, cornet, percussion), Malachi Favors (bass, banjo, zither, gong) και Don Moye (drums), με τον τελευταίο να αντικαθιστά ύστερα από αρκετά μίλια τον Philip Wilson που είχε φύγει για την παρέα του Paul Butterfield, ήταν πια έτοιμοι να βάψουν το πρόσωπο της jazz ιστορίας, να ανατρέξουν στην θρησκευτική παράδοση του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, να παίξουν αμέτρητα «κανονικά» και μη όργανα και να επιβεβαιώσουν περίτρανα το σκεπτικό πως το «καινούριο» ως εντύπωση αναφέρεται στη μορφή κι όχι στο περιεχόμενο. Μέχρι τη «Μεγάλη Μαύρη Μουσική» όμως, τα κλάξον κι οι γκρανκάσες ηχούσαν στα στενά όρια των αμερικανικών γκέτο.

   «Η Αμερική είναι στα χέρια σας τώρα» δήλωσαν σε μια συναυλία τους λίγο πριν τον Ιούνιο του 1969, όταν κι έφυγαν για το Παρίσι. Στη Γαλλία, οι μαύροι μουσικοί γίνονταν δεκτοί σα μεσσίες. Όπως σημείωνε ο Χαρωνίτης τον Μάιο του 1999 στο τεύχος 74 του Jazz & Jazz, το Παρίσι ζούσε τη «μετεπαναστατική» του περίοδο μετά τον Μάιο του ’68, και κάθε μαύρος καλλιτέχνης που έφθανε εκεί, σε αναζήτηση καλύτερης τύχης, αντιπροσώπευε για την γαλλική ιντελιγκέντσια έναν «καταδιωγμένο», πράγμα που δεν απείχε και πολύ από την πραγματικότητα. Έως το 1971, όταν και θα επέστρεφαν στη «διέγερση του γκέτο», είχαν ηχογραφήσει σχεδόν 15 άλμπουμ για τις ετικέτες BYG, Freedom, Nessa, Arista και EMI.

   Μεταξύ αυτών κι ένα δίσκο που ηχογραφήθηκε στις 22 Ιουλίου του 1970 για λογαριασμό της γαλλικής EMI, κι ύστερα της Nessa, χάρη στην προτροπή του σκηνοθέτη Moshe Misrahi. Επρόκειτο για τη μουσική επένδυση ενός νουβέλ βαγκ φιλμ που είχε σκοπό να γυρίσει, στο οποίο εντέλει ο ηχητικός κάματος δεν χρησιμοποιήθηκε αλλά οι AEC εμφανίστηκαν για κάποια λεπτά σε δράση, με τον τίτλο “Les Stances à Sophie”. Οι Mitchell, Jarman, Bowie, Favors, Moye και η, τότε σύζυγος του Lester, Fontella Bass σήμαναν έναρξη με το κλασσικό στους underground κύκλους “Theme De Yoyo”, μια σύνθεση που μανιωδώς έσκαβε ανάμεσα στα τείχη του r&b, της funk και της soul ώστε να προκύψει ως άκρατη groove νοηματοδότηση του στυλ των Art Ensemble. Τη στιγμή που είναι κοινά παραδεκτό πως η γλώσσα, οι νότες και κάθε σύστημα έκφρασης αποτελεί μια τεράστια φυλακή για την διατύπωση της ολότητας των σκέψεων, οι AEC ως avant-garde μπάντα υπερπήδησαν τα jazz στεγανά και εξέθρεψαν το μότο τους σε ήχο. Το στυλ τους ξεκινούσε από την παράδοση, την Αφρική και τον Duke Ellington και ταυτοχρόνως περνούσε απ’ τα blues και τον Monteverdi, όσο το συλλογικό αίσθημα κοίταζε άφοβα το άγνωστο, πενθούσε τον έρωτα, αυθαδίαζε υπερηχητικώς στα καλούπια και προσέδιδε κύρος μεγαλοσύνης σε κάθε «μικρό» όργανο. Οι τίτλοι “Theme De Celine”, “Variations Sur Un Theme De Monteverdi (і)”, “Variations Sur Un Theme De Monteverdi (і і)”, “Proverbes (і)”, “Theme Amour Universal”, “Theme Libre”,“Proverbes (і і)”, δε ξέφευγαν στιγμή απ’ το επίκεντρο αυτού που γνωρίζουμε ως ανατροπή, τρανή απόδειξη αυτού το γεγονός πως ο συγκεκριμένος δίσκος θεωρείται εμβληματικός στην ιστορία του παγκόσμιου μουσικού σύμπαντος.

   Τι λένε οι γραφές όμως έχει μικρή σημασία. Τη σήμερον ημέρα, η Soul Jazz αποφάσισε να επανεκδώσει για δεύτερη φορά το “Les Stances à Sophie” σε 1000 βινυλιακά αντίτυπα με gatefold σπίτι και σε cd, ενώ κυκλοφόρησε και την ταινία σε dvd. Μένει να δούμε πόσοι δίνουν θέση στη ζωή τους σε ιστορικές μουσικές ανατροπές, ποιοι εξακολουθούν να αισθάνονται αιχμηρούς ήχους στον εγκέφαλο τους και ποια κατ’ ουσία θέση έχουν οι απόηχοι μιας άχρονης εξέγερσης στο τώρα.

 

Advertisements

8 responses to “Art Ensemble Of Chicago “Les Stances à Sophie” (SJR LP191)

  1. Τέτοια ιστορία δίχως σχόλιο ; !
    Η ελπίδα δεν πεθαίνει λες. Αν έχει ζήσει όμως πρώτα.
    Jujus σε μικρή τιμή?

  2. Τους είδα στη Θεσ/κη,στο Ράδιο Σίτυ από ότι θυμάμαι,Σάββατο.
    Ίσως να ήταν και ο Γιαννουλόπουλος εκεί, αλλά δεν είμαι σίγουρος γαμότο.Παίξανε 2 μόνο κομμάτια των 45 περίπου λεπτών.
    ΗΤΑΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΜΑΓΕΙΑ.

  3. Loan Me a Dime:Εψές το βράδυ, ο Γεωργίου έβαλε βίντεο Bobby Bland, Roy Ayers, Stones, Cat Stevens (με σχόλιο τύπου «το έπιανε το πόμολο ο Κύπριος»), «tobacco road» από nashville teens (λέγοντας πως είναι το αγαπημένο του κομμάτι κι αναφωνόντας «καταραμένο πιανάκι»), burdon με war, «in the year2525» και άλλα πολλά. Θα αρχίσω να συμβιβάζομαι με την ιδέα ότι η ελπίδα βρίσκεται στα εναπομείναντα δόντια του. αμέ Jujus.

  4. τρελη δισκαρα! και πολυ γαματο κειμενο load me a dime. congrats!

  5. Loan Me a Dime:thanx oksikemia.(thanx και για το link)

  6. παρακαλω, προσεχως θα λινκαρω και το νουμερο 1 απο τα reissues! 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s