My name is Palmer…Harry Palmer

4pnksrbΜε αφορμή την καινούργια ταινία του κυρίου James Bond (Quantum of Solace), ο Arturo Bandini φέρνει στο μυαλό του έναν άλλο πράκτορα, ξεβγαλμένο από το σωτήριο έτος 1965 με το όνομα Harry Palmer. Ενσαρκωμένος ανείπωτα από έναν απ’ τους μεγαλύτερους Άγγλους ηθοποιούς που έβγαλε ποτέ το μεγάλο νησί, τον Sir Michael Caine η ταινία δεν είναι άλλη φυσικά από το αλησμόνητο The Ipcress File.

Συνέβαινε εκεί στα μέσα της δεκαετίας του 60. την εποχή που ο Σον Κόννερι ενσάρκωνε τον πολύ μάτσο James Bond και μια ραψωδία στο σελιλόιντ ξεκινούσε για να μείνει αθάνατη ως τις μέρες μας. Ο φοβερός και τρομερός Σέρτζιο Λεόνε έπαιρνε μια cool φάτσα με ένα πουράκι στο στόμα, βλέπε Κλίντ Ίστγουντ, και γύριζε το επικό «Για μια χούφτα δολάρια», μένοντας αργότερα στην ιστορία ως ο καλύτερος σκηνοθέτης spaghetti western. Στη Γαλλία ξεπηδούσε το πιο αγγελικό αντρικό πρόσωπο που είδαμε ποτέ στο πανί και ο Αλέν Ντελόν έχτιζε το δικό του μύθο. Στην Ελλάδα ο απίστευτος Θανάσης Βέγγος μπαίνει πίσω από την κάμερα και φτιάχνει μια σειρά σουρεαλιστικών ταινιών με ήρωα τον μυστικό πράκτωρ Θου Βου 000. Την ίδια ακριβώς εποχή ο παραγωγός Harry Saltzman διαβάζει το βιβλίο The Ipcress File του Len Deighton κι αποφασίζει να το γυρίσει σε ταινία. Έχοντας παρακολουθήσει το νεαρό τότε Michael Caine στο Zulu αποφασίζει χωρίς δεύτερη σκέψη να τον χρήσει ως τον πράκτορα Harry Palmer, ήρωα του βιβλίου.

Ο Πάλμερ, πράκτορας σε θέματα βρετανικής εθνικής ασφάλειας, τοποθετείται σε μια αποστολή που θέμα της έχει να βρει έναν επιστήμονα, το Δρ. Ράντκλιφ, τον οποίον έχουν απαγάγει κακοποιοί για να πειραματιστούν με το μυαλό του. Εκείνος αφού βρει λύση στο μυστήριο και ξεσκεπάσει τους «κακούς» θα βρεθεί ως δόλωμα κι ως θύμα μιας συνομωσίας διπλών πρακτόρων, σ’ ένα κύκλωμα βρώμικο και βίαιο.

ΟΚ, όλα ωραία και καλά ως εδώ, αλλά τι είναι αυτό που μας τραβάει με την ταινία και κάνει τόσο ιδιαίτερο τον πράκτορα Πάλμερ και τον Μάικλ Κέιν ώστε να ασχοληθούμε μαζί του;

ipcress-file-722868

Το ξυπνητήρι χτυπάει, ο Πάλμερ φοράει τα γυαλιά του που δεν τα αποχωρίζεται ποτέ, παρά μόνο στο κρεβάτι, και σε ένα «κανονικό» σπίτι με γεμάτο ψυγείο και μηχανές του καφέ φτιάχνει μόνος το πρωινό του, σημειώνοντας τις ιπποδρομίες στη πρωινή εφημερίδα κάτω από τους ήχους της μουσικής του John Barry. O Barry για το θέμα της ταινίας χρησιμοποιεί ένα ουγγρικό κύμβαλο και χτίζει έναν ύμνο για τον πράκτορα. Ένας συνθέτης που εκείνη την εποχή έγραφε όλες τις φοβερές και μυστηριώδης μουσικές για «ήρωες» στο πανί. Σε αντίθεση με άλλους πράκτορες ο Πάλμερ έχει κόλλημα με τη μαγειρική και με την αύξηση που θα πάρει από τη δουλειά σκέφτεται να αγοράσει μια ψηστιέρα. Βεβαίως όλα αυτά δεν συνθέτουν ένα μαμούχαλο άτομο, αφού ο Χαρι έχει και ποινικό μητρώο. «Απείθαρχος, αυθάδης, πονηρός, πιθανόν μ’ εγκληματικές τάσεις».

Ο Μάικλ Κέιν φοράει συνεχώς ένα ειρωνικό χαμόγελο κι έχει μια αίσθηση του χιούμορ που μόνο τον εαυτό του κάνει και γελάει μιας κι όλοι γύρω του μένουν ανέκφραστοι. Ανώτεροι, συνάδελφοι και η όμορφη Τζιν Κόρτνει, (Sue Lloyd). Με την οποία τελικά καταφέρνει να συνευρεθεί μαζί της και σεξουαλικά αφού πρώτα η προσπάθεια του να της φτιάξει μια υπέροχη ομελέτα έχει αποτύχει. Ίσως από τις πιο αστείες κι ανορθόδοξες προσπάθειες να ρίξει κάποιος μια γυναίκα. Στην ουσία όμως ο αδέξιος Πάλμερ με τα τυποποιημένα κι απαίσια αστεία του γελοιοποιεί το πρότυπο James Bond όπου με μια ματιά ρίχνει και θηλυκή γάτα. Αυτό είναι και τελικά που σε τραβάει στο χαρακτήρα του. Η γήινη μορφή του, οι αδυναμίες και φοβίες του. Παλεύει άτσαλα, χωρίς εντυπωσιασμούς και φυσικά δε πετάει από το ένα κτίριο στο άλλο ως ένας αήττητος ήρωας κόμικ. Δημιουργεί γκάφες αλλά από λάθος εκτιμήσεις. Καλεί γενικό συναγερμό χωρίς κανένα λόγο και σκοτώνει έναν αμερικανό πράκτορα επειδή τον είδε να κουνιέται. Σε αντίθεση πάλι με τον μάγκα Bond που κάνει τα πάντα σωστά και διαφεύγει δια μαγείας. Ένας Άγγλος ήρωας με αμερικανικές προεκτάσεις. Άλλη μια λεπτομέρεια είναι και η σύγκριση ανάμεσα στη Miss Μανιπένι από τη μια και στη γρια, ανέραστη Allis από την άλλη, που κυκλοφορεί συνέχεια μ’ ένα τσιγάρο κολλημένο στα χείλη, αδιαφορώντας παντελώς για τον Πάλμερ.

michaelcaine1Η σκηνοθεσία του Sidney J. Furie χαρακτηρίζεται κατασκοπική. Με κλειστοφοβικά πλάνα και ματιές που νομίζεις πως κάποιος ή κάτι συνέχεια παρακολουθεί τον Πάλμερ. Βλέπουμε πλάνα μέσα από γυαλιά μυωπίας, ανάμεσα από φωτιστικά και γενικά την κάμερα να παρατηρεί σε χαμηλότερο επίπεδο τους ηθοποιούς από το ύψος τους. Μια αρκετά παλιομοδίτικη σκηνοθεσία αλλά συνάμα πρωτότυπη, που κάποιες φορές θυμίζει Χίτσκοκ.

Έτσι ο ανθρώπινος Χάρι Πάλμερ φτάνει στην εξιχνίαση της συνομωσίας, ο Michael Caine παίρνει το δρόμο του και γίνεται cult φιγούρα. Ήρωας και αργότερα παραγωγός ταινιών κατασκοπείας. Καθιερώνεται στο Βρετανικό κινηματογραφικό ως το αγαπημένο παιδί της χώρας σε σημείο να βαφτιστεί Sir και να επηρεάσει κάμποσες γενιές αργότερα με το παίξιμο του. Αργότερα θα επέρθει και μια τηλεοπτική αναβίωση του πράκτορα Πάλμερ με κάποια επιτυχία.

Αυτό που πέτυχε ο Caine ήταν να κρατήσει έναν lowfi χαρακτήρα, και ίσως γι’ αυτό να μην τον «πήγε» και το «πολύ» Hollywood, σε αντίθεση με τον καλό μας Σον Κόννερι. Το 1984 οι Madness έγραψαν τραγούδι με τον όνομα του, ενώ το 2001 η λονδρέζικη εταιρία Silva Screen Records κυκλοφόρησε ένα cd με τον τίτλο «Music From The Films Of Michael Caine». Μέσα υπάρχουν όλα τα γνωστά θέματα από ταινίες όπως Get Carter, The Italian Job, Ipcress File, The Eagle Has Landed, κ.α.

Τη συλλογή ανοίγει το κομμάτι των Madness που αναφέραμε. Εμπεριέχει κι ένα πλούσιο βιβλιαράκι με στοιχεία από τις ταινίες του. Must κατάσταση για τους λάτρεις του άγγλου ηθοποιού. Πως θα μπορούσατε άλλωστε να χάσετε μια ταινία όπου ο Χάρι Πάλμερ τελικά ρίχνει την πράκτορα Τζιν Κόρτνει κοιτώντας την straight στα μάτια, λέγοντας της την ατάκα της ταινίας: «Κόρτνει, θα σου μαγειρέψω το καλύτερο φαγητό που έχεις φάει ποτέ».


By Arturo Bandini

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s