V/A Spiritual Jazz. Esoteric, Modal and Deep Jazz from the Underground 1968-1977 (Jazzman Lp 020)

98093

Ο χαρακτήρας της πνευματικότητας ποικίλει ανάλογα με τη γεωγραφία της. Στα καθ’ ημάς, αυτό που τελοσπάντων γνωρίζουμε ως δυτικό κόσμο, με τις όποιες χριστιανικές, ανατολικές, ζεν και άλλες προσμίξεις έχει δομηθεί, η λιτότητα, η σιωπή και η οικονομία μεταφράζεται ως θρησκευτική ευλάβεια. Η τελείωση έχει μοναστικό περίβλημα και η προσευχή οφείλει λακωνικότητα.

«As far as spirituality is concerned…I feel that I want to be the force which is truly for good.» Κάπως έτσι ο Coltrane απέδιδε τον στόχο της πνευματικότητας, τη στιγμή που ένας άλλος μάστορας ονόματι Duke Ellington αποσαφήνιζε πως «every man prays in his own language, and there is no language God does not understand.» Αυτές οι σκέψεις πλαισιώνουν το εισαγωγικό κείμενο του Francis Gooding στην περσινή συλλογή του label του Gerald, που στόχο έχει σε μερικές προτάσεις να ξεκαθαρίσει με εφαλτήριο τη νόηση του Coltrane, την πνευματικότητα που κληροδότησε το έργο του. Αναιρώντας τον ελιτίστικο έξωθεν προσδιορισμό για την jazz, αποσαφηνίζει τις διαθέσεις περί επαναπροσδιορισμού της ψυχής, του πνεύματος, της κοινωνίας σε μια διαπλοκή ατομικού και συλλογικού, τοπικού και παγκόσμιου, θρησκευτικά αναρχικού και αυτοβιογραφικά πολιτικού, στη μετα-Coltrane εποχή. Πρωτύτερα έχει απονείμει τα εύσημα σε όσους δοκίμασαν τα όρια της, η εξώθηση αυτών άλλωστε είναι το ίδιον της ως μουσικό μόρφωμα, και σε όσους, όπως τον ίδιο τον Coltrane, την Alice, τον Pharoah Sanders και φυσικά τον Sun Ra, επέστρεψαν στην αφρικανική παράδοση προς επίτευξη επανεύρεσης και εξέλιξης των προαναφερθέντων.

Να κάνουμε όμως μια σύνδεση του προλόγου και των παραπάνω που συνάμα καταδεικνύει την ταυτότητα αυτής της συλλογής. Ανεξαρτήτως πνευματικής γεωγραφίας, αφρικανικά και ανατολίτικα στοιχεία που δεν αφανίστηκαν από αιώνες και λοιμούς στέκουν περήφανα στην καρδιά της Δύσης, στους χρόνους των κινημάτων για τα κοινωνικά δικαιώματα και των ανώφελων πολεμικών συρράξεων. Τέτοιου είδους ενδείξεις εσωτερικότητας σάλευαν αντικρυστά απ’ το κατεστημένο, συγκροτώντας ανεξαρτησία ιδεών, σκουπίζοντας παρήγορα τα δάκρυα απ’ τα μάτια όσων πρόσμεναν το νέο και ενισχύοντας το ενσυνείδητο θάρρος εκείνων που είχαν ήδη ορθώσει ανάστημα.

Υπό αυτό το πρίσμα και με μια ναρκωμένη αγνότητα, το James Tatum Trio Plus του πιανίστα απ’ το Detroit ανοίγει με το «Introduction» που ηχογραφήθηκε μέσα σε μια εκκλησία το 1973 και κυκλοφόρησε απ’ το label του ίδιου του Tatum. Ο πολυοργανίστας Lloyd Miller που πέρασε κι απ’ την Ευρώπη (κάποιοι μπορεί να έχουν διαπιστώσει την εξαιρετική συνεργασία του με τον Γάλλο Jef Gilson), δίνει έμφαση στην ανατολή και συγκεκριμένα στο Ιράν, δοκιμάζοντας το παραδοσιακό «Gol-e Gandom» ενώ η house band του Café Extra-Ordinaire της Minneapolis, το Morris Wilson Beau Bailey Quintet, σαφώς επηρρεασμένη απ’ τον Coltrane παίζει το βιβλικό «Paul’s Ark», γραμμένο απ’ τον πιανίστα Paul Arke. Ο σενεγαλέζος Mor Thiam κλείνει την πρώτη πλευρά του πρώτου δίσκου με το «Ayo Ayo Nene (Blessing for the New Born Baby)», ένα ευχολόγιο ως afro-jazz τελετουργία.

Ο βορειοαφρικάνος μετανάστης Ndikho Xaba βρίσκει τους Natives στην Αμερική καταθέτει μια ωδή για τη σύζυγό του, στο «Nomusa», με επένδυση το συνταίριασμα δύσης και μάνας-πατρίδας και ο μνημονευόμενος πια πολλάκις Αιγύπτιος Salah Ragab, με την Cairo Jazz Band, διανοίγει υποδειγματικά στακάτα και ρυθμικά μικρές ιδέες, με το κυκλοφορηθέν στην ελληνική Praxis «Neveen». Ο ποιητής Ade Olatunji συμπράττει με τους the Positive Force του Kamal Kenyatta, στο Detroit του 1977, και με σφιχτή απλότητα μας προσφέρουν μακάριο λυρισμό στο «The African In Winter».

The Frank Derrick Total Experience λέγονταν η μπάντα του ντράμερ με βάση το Chicago που γκρουβάρει στο «No Jive», ενώ η συνέχεια έχει και πάλι έδρα το Detroit όπου οι Hastings Street Jazz Experience του ντραμερ και δασκάλου μουσικής Ed Nelson βρίσκουν απρόσμενα φωνή στο πρόσωπο της Kim Weston, στο «Ja Mil». Ο συνεργάτης της Arkestra του Sun Ra,μπασίστας Ronnie Boykins, στο μοναδικό lp που κυκλοφόρησε, μάλιστα για λογαριασμό της ESP, ηχογράφησε ένα μακροσκελές avant-garde, eastern, afro βύθισμα, που ανέστειλε ακαδημαϊκοφανή jazz ορθολογισμό με νεωτερικό τίτλο «The Will Come, Is Now». Στο φινάλε, ο Leon Gardner απαίτει σε spoken word με το «Be There» και η διεύθυνση μιας φυλακής γίνεται το Ohio Penitentiary 511 Jazz Ensemble που στο Psych City, αποστρέφεται εκπλήρωση και τζαμάρει με πνευστό φρόνημα μέχρι τέλους

Επειδή ήδη μακρυγόρησα, θα σας πω μονάχα τούτο. Οι προτάσεις του Gooding καταλήγουν σε έξι λέξεις που αποσαφηνίζουν την ιστορική ουσία και τη μορφολογική ταυτότητα στο σύνολο αυτής της συλλογής. Soul jazz, Black jazz, Spiritual jazz.

Υγ. Αφορμή για την επανακρόαση του δίσκου, μια σύντομη αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συζήτηση που είχαμε με τον Ben Lamdin, κατά κόσμο Nostalgia 77, πριν το σετ στο πάρτυ του Muzine. Αφού συζητήσαμε περί διαφόρων δισκοπωλικών και μουσικών θεμάτων, καταλήξαμε να μιλάμε για τη συγκεκριμένη συλλογή και μου ανέφερε πως πριν λίγο καιρό γνώρισε τον άνω των 70 πια Lloyd Miller. Στα πλαίσια της πνευματικότητας λοιπόν, με ενημέρωσε πως ζει πια ως μορμόνος και είναι παντρεμένος με 3 γυναίκες.

Advertisements

One response to “V/A Spiritual Jazz. Esoteric, Modal and Deep Jazz from the Underground 1968-1977 (Jazzman Lp 020)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s