V/A Open Strings Early Virtuoso Recordings From The Middle East, And New Responses (Honest Jon’s)

333

Στον άγιο παντελεήμονα της αχαρνών, αφρικανοί μάγοι στεγάζουν τα ύποπτα γραφεία τους και μοιράζουν σε φυλλάδια τα λευκά μαγιολίκια τους. Στα παγκάκια της οδού Ιθάκης στην Κυψέλη, μουσουλμάνοι ξαποσταίνουν με λιγοστές σακούλες από ψώνια που μυρίζουν κάρυ. Στην Κομοτηνή, παιδιά διδάσκονται τούρκικα, μελετούν το κοράνι και διαβάζουν τις μάχες των ελλήνων με τους Πέρσες. Στο ιστορικό κέντρο, σομαλοί παίρνουν κεφάλια και νιγηριανές χαρίζουν αφροδίσια, επειδή η πολιτεία δρομολόγησε ghetto και οι εναλλακτικοί φορείς γοητεύτηκαν απ’ την προοπτική ενός εγχώριου Soho.

Εντός δεν υφίσταται το παραμύθι της πολυπολιτισμικότητας. Μια χώρα φύσει και θέση ρατσιστική δεν αφήνει τέτοια περιθώρια. Οι τούρκοι μοιρολογούν σε «δρόμους» και ταξίμια, οι ιρανοί κι οι ιρακινοί σιωπούν φοβισμένοι κι οι αιγύπτιοι, οι αφρικάνοι της βορείου ανατολής, χτυπούν τα σαντούρια τους. Ιουδαίοι, χριστιανοί και ισλαμιστές, αμφότεροι μονοθεϊστές, αμφότεροι μεταναστευτικά απομεινάρια της Μέσης Ανατολής, παραδομένοι σε μοιρολατρικές ελπίδες.

Ήταν στις αρχές του περασμένου αιώνα, όταν το Ηνωμένο Βασίλειο θέσπισε τον όρο «Μέση Ανατολή». Απ’ τη νοτιοδυτική Ασία μέχρι τη βορειοανατολική Αφρική, αυτό το σύνολο κρατών όπου γέννησε θρησκείες και πολέμους, πετρέλαιο και εσωτερικές ιδεολογικές συγκρούσεις, ταλαιπωρήθηκε και ταλαιπωρείται έως τώρα. Γι’ αυτό ίσως και τα παραδοσιακά τραγούδια του είχαν πάντα, κι εξακολουθούν να έχουν, πίκρες και φτηνές χαρές, μινόρε και αδέξια ματζόρε. Τα βιολιά έπαιζαν στα ψιλά, τα μπουζούκια βαστιόντουσαν από αυτοδίδακτους βιρτουόζους, ενόσω ο κάματος, οι θρησκευτικές πολιορκίες κι οι μνήμες κληροδοτούσαν μελωδίες.

Κακομοιριά, φτώχεια, φτήνια. Αυτές μπορεί να είναι οι κρίσεις ενός δυτικού νου για τέτοιου είδους εικόνες και ήχους. Αν θέλετε την προσωπική μου γνώμη, πράγματι λίγα πράγματα με ενδιαφέρουν ιστορικώς και με συγκινούν αισθητικώς απ’ την εξ’ ανατολής πλευρά των συνόρων, και πολλές είναι οι φορές που έχω σταθεί περισσότερο σε υποανάπτυκτες κοινωνικές συμπεριφορές, πρακτικές κι αντιλήψεις. Για να γίνω όμως πιο ξεκάθαρος, αυτά τα οποία με ξενίζουν βρίσκουν σχεδόν εξ’ ολοκλήρου την αντιστοιχία τους στο ελληνικό πρότυπο. Κλείνει η παρένθεση.

Λυγμός. Αν μια λέξη θα μπορούσε να χαρακτηρίσει την τελευταία κυκλοφορία της Honest Jon’s, στα πλαίσια της σειράς που εξερευνά τα αρχεία 78στροφων της EMI (με τις Sprigs of Time, Living Is Hard και Give Me Love να έχουν προηγηθεί), θα ήταν η παραπάνω. Ένα τετραπλό lp που στο πρώτο μισό περιέχει κυρίως ηχογραφήσεις της δεκαετίας του ’20, δίχως groove μα περίσσιο σκεπτικισμό, Τουρκικής, Αιγυπτιακής, Ιρανικής και Ιρακινικής προέλευσης, ονομάτων όπως Abdul Hussein Khan Shahnazi, Moustapha Bey Rida, Sami Chawa, Abdul Hussein Khan Shahnazi, Nechat Bey, Oudi Yorgho, Tambouredji Osman Pehlivan και Mehmet And Ahmet Balki-Oglu.

Ανοίγει παρένθεση. Το άγνωστο, το ακατανόητο και το οτιδήποτε πέραν των παγιωμένων προσωπικών εμμονών σταμπάρεται ως ακαδημαϊκό. Πολλοί είναι αυτοί που έχουν παγιώσει τα μουσικά τους γούστα σε ένα περιορισμένο πεδίο μορφωμάτων, πολλοί είναι εκείνοι που δε θέλουν να έχουν ιστορικά πάρε δώσε, θαρρώντας πως τέτοιου είδους ήχοι προσφέρουν περισσότερο μουσικολογική γνώση παρά συναισθηματικό feedback. Ξεκάθαρα και για να μην παίζουμε με τις λέξεις, ότι είναι δυσνόητο, ξένο από κατασταλαγμένες επιλογές και χωρίς να εκκινά από ναρκισσιστικές διαθέσεις obscure ανακαλύψεων, μπορεί πράγματι να χαίρει ακαδημαϊκού, μα όχι ακαδημαϊκοπρεπούς, ενδιαφέροντος. Πόσο όμως αποτρεπτικό μπορεί να είναι κάτι τέτοιο για κάποιον που πραγματικά αγαπά τη μουσική, όταν μάλιστα το σημείο αναφοράς είναι κάτι σαφέστατα λαϊκό, όπως είναι η γηγενής μουσική κάποιου λαού;

Ακόμη κι αν αυτό φαντάζει απροσπέλαστο εμπόδιο, η Honest Jon’s βρήκε το τρυκ για την παρούσα συλλογή. Το δεύτερο βινυλιακό μισό της αποτελείται εξ’ ολοκλήρου από καλλιτέχνες παλιούς και καινούριους που πειραματίζονται με eastern στοιχεία. Ο αμερικανός κιθαρίστας Sir Richard Bishop (παλιό μέλος των Sun City Girls), ο folk-ας Micah Blue Smaldone, ο επίσης κιθαρίστας Michael Flower, ο country/bluesman Charlie Parr, οι Six Organs Of Admittance, ο πολύς Bruce Licher των Savage Republic, ο Paul Metzger, ο Rick Tomlison,, ο γερμανός Steffen Basho Junghans (που το μεσσαίο του όνομα απότελεί φόρο τιμής στον ήχο αυτού του παράξενου συγγενή του John Fahey, Robbie Basho) και οι MV and EE που έχουν raga διαπιστευτήρια στις αποσκευές, φανερώνουν πειραματικές διαθέσεις. Διαθέσεις ανθρώπων που αγαπούν τη μουσική πέρα από αλφάδια must have και εύσχημους αφορισμούς ολόκληρων μορφωμάτων.

Ίσως τελικά κάποιες στιγμές να πρέπει να καθαιρούμε τα προσωπικά στεγανά. Ίσως να πρέπει να αφήνουμε περιθώρια, πρωτίστως εντός μας, ξένων και νέων στοιχείων. Αλλιώς ο δρόμος, το uzak που λέει και η άλλη πλευρά του αιγαίου, θα δρομολογηθεί προς αυτιστικές απολυτότητες, τάχα μου αντικειμενικές. Κάπως έτσι άλλωστε, ένας λαός που δε θέλει παιχνίδια με τις λέξεις, επιλέγει να γράφει και να λέει (λαθρο)μετανάστες, αντί να πει «πρόσφυγες». Αντί να πει ικέτες.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s