Ποιήματα που έγιναν τραγούδια

Ένα μουσικοποιητικό αφιέρωμα τυπωμένο σε φανταστικό βινύλιο από τον Saunterer και τον Arturo Bandini.


Μια νύχτα, μια οποιαδήποτε νύχτα, ένας μουσικός κοίταξε τον εαυτό του στον καθρέφτη και είδε έναν ποιητή να του προστάζει λόγια. Μιαν άλλη νύχτα, μιαν οποιαδήποτε άλλη νύχτα, ένας ποιητής έγραψε δυο λογάκια στο χαρτί, τα φαντάστηκε να τα σιγοτραγουδάει κάποιος κ’ ύστερα απόστρεψε το κεφάλι βάζοντας το ποίημα στην κολότσεπη.

Ποιήματα που έγιναν τραγούδια, μουσικοί που διάβασαν τους στίχους κάποιων άλλων και σιγόπαιξαν στα χείλη τους μια μελωδία. Ποιητές που δίδαξαν στον μουσικό μια ιστορία και απ’ την ανάποδη. Ο Saunterer κι ο Arturo Bandini αφού πρώτα είδαν ότι άκουγαν και διάβαζαν τα ίδια πράγματα χωρίς να έχουν συναντηθεί ποτέ, αποφάσισαν να φτιάξουν ένα φανταστικό βινύλιο – συλλογή με ατόφια ποιήματα που μελοποιήθηκαν. Ο πρώτος πήρε την δεύτερη πλευρά κι ο δεύτερος την πρώτη!

Ladies and gents, ιδού το αποτέλεσμα!

A side by Arturo Bandini

A1: Jeff Buckley – Ulalume

(Ποίημα του Έδγαρ Άλαν Πόε)

Από το Tales of Edgar Allan Poe / Closed On Account of Rabies (1997)


Και προχωρήσαμε έτσι στην αλέα ώσπου μια πόρτα μας σταμάτησε ενός τάφου- κι είχε στολίδι η πόρτα επιγραφή. Κι είπα «Σαν τί να λέει, γλυκιά αδερφή, η επιγραφή στην πόρτα αυτή του τάφου;» Μου απάντησε «Ουλαλούμα-Ουλαλούμα» “της πεθαμένης Ουλαλούμας σου είναι ο τάφος!»

Λίγο πριν κυκλοφορήσουν οι σκοταδιασμένες ιστορίες και ποιήματα του βρομιάρη  του Έδγαρ μελοποιημένες ή απαγγελμένες σε τούτο το διπλό άλμπουμ, ο Jeff Buckley βούτηξε στο ποτάμι του λύκου και πέρασε από τον ένα κόσμο στον άλλο με μια τελευταία βουτιά. Πρόλαβε και ηχογράφησε όμως ίσως το καλύτερο ποίημα του Poe με μονάχα μια απόκοσμη ερημική κιθάρα και μια αγγελική φωνή σε μια ξέρα χαμού που προμήνυε τη φεγγαράδα του δικού του θανάτου. Η κατάρα ήταν πάντα σιμά στους όμορφους ανθρώπους!

A2: Louis Tillett – Do not go gentle into that good night

(Ποίημα του Dylan Thomas)

Από το Letters To A Dream (1992)


Για ένα τραγούδι οι ατίθασοι, χτυπούν τον ήλιο στο φτερό / και το τραγούδι κάποτε θρήνος του ήλιου καταντά. / Όμως δεν πάνε αυτοί σιγά στο βράδυ το καλό.

Ήταν εκείνα τα γράμματα στο όνειρο χρόνια πριν όταν το πιάνο του Αυστραλού Tillett κύλαγε σαν τα καλύτερα πιοτά που είχε κατεβάσει το συκώτι του Dylan του Thomas και η  ερμηνεία της Ellen Stringer απίθωνε τους στίχους του μεγάλου ποιητή μέσα στο βράδυ το καλό που αντιστέκεται στους φωτός τον τελειωμό. Η φωνή της πανώρια και η ερμηνεία της ανατριχιαστική σαν του ποτού το σκότος που τόσο αγάπησε ο Ουαλός ετούτος ποιητής.

A3: Leonard Cohen – Villanelle For Our Time

(Ποίημα του Frank Scott)

Από το Dear Heather (2004)


Τον κόσμο οι άνθρωποι θα γνωρίσουν ξανά / Απ’ της καρδιάς την πικρή αναζήτηση,
Το έξυπνο αγαπήσαμε και το απλό / Αλλά τώρα, με χέρι πιο οξύ και με μυαλό
Αναδυόμαστε έναν ρόλο μεγαλύτερο για να παίξουμε

Ο μαύρος κόρακας που αναζήτησε κάποτε στο όρος Μπόλντι την αλήθεια και βρήκε του πόθου τη σοδειά. Ο Λεονάρδος ο Κοέν πέντε χρόνια πριν σε μια επιστροφή που ξενύχτησε σπίτια άγουρων εκκολαπτόμενων ποιητών και φτασμένων γερόλυκων πουλημένων άλλων αυτοαποκαλούμενων ποιητών. Ευγενής να χαιρετάει πάντοτε τις γυναίκες του κατεβάζοντας το καπέλο, πάντοτε μα πάντοτε ερωτικός ακόμα και στο γλυκό γέρμα της ζωής του. Ο ποιητής είναι ο σπουδαίος καναδός Frank Scott όπου πέρα από τις πολιτικές του βολές πρόλαβε κι έγραψε μερικά αξιέπαινα ποιητικά βιβλία! Ο τρόπος που ο Cohen απαγγέλλει την λέξη bitter, θαρρείς πως η πίκρα θα ‘χει για πάντα τον δικό της μουσικό.

A4: Chris Eckman – Who Will light your path

(Πεζό ποίημα του Dane Zajc)

Από το The Last Side Of the Mountain (2008)


Ποιος λοιπόν θα φωτίσει το μονοπάτι σου μες στη νύχτα

Όταν η νύχτα είναι γεμάτη ησυχία κι εσύ δεν αναγνωρίζεις

Μια βραδιά και σ’ ένα μπαρ κοντά στο κέντρο της Λιουμπλιάνα, ένας φίλος κάνει δώρο σ’ έναν άλλο φίλο μια συλλογή ποιημάτων ενός σλοβένου ποιητή ονόματι Dane Zajc. Ο άλλος φίλος λέγεται Chris Eckman και βρίσκει στην ποίηση του Zajc τραχιά συναισθήματα και καταστάσεις που κι ο ίδιος έχει ξεβγάλει με τις μουσικές του σε ανύχτωτες πανδαισίες. Ο ποιητής πεθαίνει και ο μουσικός αποφασίζει να τον μελοποιήσει. Ο ποιητής έχει ξεμπερδέψει πια με τη ζωή του μα ο μουσικός δεν καταφέρνει να ξεμπερδέψει ποτέ με τον ποιητή! Ένα φως ανάβει στην άκρη ενός σκοτεινού μονοπατιού! Ένα από τα καλύτερα τραγούδια – ποιήματα που έγραψε τα τελευταά χρόνια ο αγαπημένος Chris Eckman των ακόμα πιο πολύ αγαπημένων Walkabouts!

A5: Tom Waits – Nirvana

(Ποίημα του Charles Bukowski)

Από το Orphans (2007)


Ο Bukowski γράφει για μια Αμερική που το όνειρό σκουπίζει τον κώλο του με το σηκωμένο δεξί χέρι του αγάλματος της ελευθερίας. Σ’ ένα από τα ποιήματα του είπε μια ιστορία που τίποτα δεν συμβαίνει και τα πάντα έχουν νόημα. Ο Tom Waits πήρε βαθιές ανάσες, έβαλε ένα μουσικό αύπνωτο παιχνίδι από πίσω του και μια ερωτική ιστορία πέθανε πίσω απ’ τους λόφους στον ήχο μια μηχανής, στον ήχο απ’ τα λάστιχο, στον ήχο απ’ το χιόνι!

B Side by Saunterer

B1: Phil Shoenfelt and the Southern Cross – A dialogue between the soul and the body

(Ποίημα του Andrew Marvell)

Από το Dead flowers for Alice 1999


Είναι τα 1999 και ο Shoenfelt μετράει 3-4 χρόνια που έχει εγκατασταθεί στην Πράγα.

Δεν ξέρω αν η ατμόσφαιρα της αυτής της πόλης έπαιξε κάποιο ρόλο στο να επιλέξει να μελοποιήσει αυτό το ποίημα του «μεταφυσικού ποιητή» Andrew Marvell, φαντάζει πολύ φυσιολογική πάντως η εικόνα του Shoenfelt ένα χειμωνιάτικο σούρουπο να περπατάει στον πάλαι ποτέ δρόμο των αλχημιστών και  να σιγομουρμουρίζει την μελωδία που θα γίνει το σάουντρακ αυτής της μέχρις εσχάτων μάχης ανάμεσα στην σάρκα και το πνεύμα.

Μια φοβερή μελοποίηση σε έναν από τους πιο αγαπημένους μου δίσκους.

B2: Bela Karoli – Some things that fly there be

(Ποίημα της Emily Dickinson)

Από το Furnished Rooms 2007


Η εύθραυστη ψυχή της Dickinson που στοιχειώνει ακόμη μέσα από την ποίηση της, δεν θα μπορούσε ίσως να βρει καταλληλότερη και πιο όμορφη μουσική και ερμηνεία από αυτήν που της επιφύλαξαν οι τούτες εδώ οι δεσποινίδες από το Denver. Brigid McAuliffe στο ακορντεόν, Carrie Beeder βιολί, και η Julie Davis στο κοντραμπάσο και στην φωνή. Ένα λιτό μικρό αριστούργημα εμπνευσμένο από ένα όμοιό του.

B3: Mecano – Untitled

(Ποίημα του Vladimir Mayakovsky)

Από το The Half Inch Universe 1996


Εδώ ίσως να κλέβω λίγο μιας και ο Bandini έχει βάλει απαράβατο όρο την μελοποίηση ολόκληρου του ποιήματος, από το άλλη όμως αυτό το κομμάτι του τελευταίου ανολοκλήρωτου ποιήματος του Mayakovski, πριν να βάλει το πιστόλι στο κεφάλι έτσι όπως το αποδίδουν οι Mecano δεν μπορεί να μείνει απ’ έξω. Κρίμα που προσπάθησαν κάτι αντίστοιχο και σε κάποιο ποίημα του φίλου του Mayakovsky, και επίσης αυτόχειρα Sergei Yesenin

Μάλλον το πιο γνωστό της Β πλευράς, και σίγουρα το καλύτερο τραγούδι αυτής.

Περισσότερα για τους Mecano φρόντισε να μας μάθει η Lazy Dog, όσο για τον Mayakovski…η δύναμή του λόγου του είναι παρούσα κάθε φορά που σηκώνεις το κεφάλι και κοιτάς τα σύννεφα με παντελόνια.

B4: In the Nursery – Byzantium

(Ποίημα του William Butler Yeats)

Από το Anatomy for a poet 1994


Στις αρχές του 20ου αιώνα ο William B. Yeats οραματίστηκε ένα ταξίδι στο Βυζάντιο αναζητώντας μέσα από υπερβατικές εικόνες την δική του πνευματική αλήθεια.

Έξι δεκαετίες αργότερα οι In the nursery σε ένα άλμπουμ από μόνο του ένα ποίημα το έντυσαν με την μουσική τους. Αμέσως μετά στον δίσκο ακολουθεί η ελεγεία του Seventh Seal, και τα δύο στην σειρά μια ενδοσκοπική βουτιά στο εσώτερο διάστημα.

B5: Jackie Leven – Stopped by woods on a snowy evening

(Ποίημα του Robert Frost)

Από το Creatures of light and darkness 2001


Το αγαπημένο μου ποίημα του Robert Frost τραγουδημένο από τον orphan drug Jackie Leven που συνεχίζει να πηγαίνει κόντρα στον κακότυχο άνεμο της ζωής του, κοιτώντας μόνο τον δρόμο μπροστά. Μια ακουστική κιθάρα, ένα ντέφι και η φωνή του Leven:

The woods are lovely, dark and deep.

But I have promises to keep,

And miles to go before I sleep,

And miles to go before I sleep.

Για το τέλος ο ποιητής αυτοπροσώπως «τραγουδάει» το πόνημά του με την συνοδεία της συμφωνικής ορχήστρας του NBC σε μουσική Frank Denning. Απόλυτη σιγή παρακαλώ να ακούσουμε τον παππού.

B6: William S. Burroughs – A thanksgiving prayer (To John  Dillinger and hope he is still alive. Thanksgiving Day November 28 1986)

Από το Dead city radio 1990


Thanks for the wild turkey and
the passenger pigeons, destined
to be shat out through wholesome
American guts.

Thanks for a continent to despoil
and poison.

Thanks for Indians to provide a
modicum of challenge and
danger.

Thanks for vast herds of bison to
kill and skin leaving the
carcasses to rot.

Thanks for bounties on wolves
and coyotes.

Thanks for the American dream,
To vulgarize and to falsify until
the bare lies shine through.

Thanks for the KKK.

For nigger-killin’ lawmen,
feelin’ their notches.

For decent church-goin’ women,
with their mean, pinched, bitter,
evil faces.

Thanks for «Kill a Queer for
Christ» stickers.

Thanks for laboratory AIDS.

Thanks for Prohibition and the
war against drugs.

Thanks for a country where
nobody’s allowed to mind the
own business.

Thanks for a nation of finks.

Yes, thanks for all the
memories– all right let’s see
your arms!

You always were a headache and
you always were a bore.

Thanks for the last and greatest
betrayal of the last and greatest
of human dreams.

Bonus track στην CD έκδοση J

Klaus Schulze – Geork Trakl

Από το X 1978


Αυτό δεν είναι κάποιο μελοποιημένο ποίημα, μα ένα κομμάτι αφιέρωση του Schulze στον Αυστριακό ποιητή Geork Trakl που έβαλε τέλος στην ζωή του τέτοιες μέρες, στις 3 Νοέμβρη πριν από 95 χρόνια. Έτσι, γιατί μέσα από τα ποιήματά του τον θυμόμαστε. (Θα βρεθεί άραγε ποτέ κανείς να μελοποιήσει το Nachtlied, έτσι όπως θα άρμοζε σε στίχους σαν το τελευταίο τρίστιχο του?)  « Ήσυχοι εσείς καθρέφτες της αλήθειας, στους φιλντισένιους κροτάφους του έρημου άνδρα,  προβάλει έκπτωτων αγγέλων η ανταύγεια»

The end

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s