Ψυχή Βαθιά (Παντελής Βούλγαρης-Village Films/ Γιάννης Αγγελάκας-All Together Now)

Το κίνητρο λησμονείται, παραλείπεται, σκοπίμως δε λογίζεται, και τα «καλά παιδιά» αδυνατούν να το εντοπίσουν έστω και ως λαθεμένη υπόθεση. Κάποιος κρίνει ένα προϊόν δίχως να εκτιμήσει τον κόπο της μαστοριάς του, άλλος πείθεται από μια άποψη κοφτερά διατυπωμένη, μα στην ουσία της επικινδύνη, έστω φαφλατάδικη. Κάποιος διαβάζει το αριστερόστροφο κείμενο εκείνου που αφρίζει εάν για μια μέρα του καθυστερήσουν τα νοίκια, άλλος ακούει μια ραδιοφωνική εκπομπή αυτού που περνά δίπλα από δίσκους και δεν τους ρίχνει μια ματιά, άνθρωποι αλληλοεξαπατώνται πλασάροντας εαυτούς που η ίδια η νόησή τους δεν δύναται να εξυπηρετήσει.

Εν παραδείγματι, ας δούμε πως αντιδρά η διαρκώς πάσχουσα αριστερά. Αφήνοντας το παραδοσιακά δογματικό κομμάτι της κι εξετάζοντας το κατ’ επίφαση προοδευτικό, βλέπει κανείς πως αξιώνει μια πρωτάκουστη αρχή. Η σκέψη του συνεπάγεται ηθική, πιστότητα, ιστορική αλήθεια. Ανίατη βλακεία, αποποίηση λαθών, παραγεμισμένα στρώματα, βολικούς καναπέδες και χίλια μύρια ακόμη θα έλεγε κάποιος άλλος.

Πάει λίγος καιρός που, ένθεν κι εντεύθεν, μια ταινία λογίστηκε ως ανιστόρητη, ως ένα εύκολο, κακό μελόδραμα. Βγήκαν ανακοινώσεις παρατάξεων, κάποιοι που 60 χρόνια μετά δεν έχουν παραδεχτεί ακόμη λάθη εμφυλίου οργίστηκαν, εκείνοι που μ’ ευκολία αποδέχονται μια σχολική ανιστόριτη διατύπωση αντέδρασαν στο περιεχόμενο που θέτει ευθύνες στις ξένες δυνάμεις, και άλλοι αναλογίστηκαν ποιο ήταν πάντοτε το κίνητρο του Παντελή Βούλγαρη κατά τη φιλμογραφία του. Μερικοί, θυμήθηκαν τον Βαφειάδη και τον Τσακαλώτο το ’84.

Καταβολές νεορεαλισμού, κατ’ επέκταση μια αίσθηση λυρισμού, ένα πάντοτε στενό πεδίο γραφής, ρεαλισμός και μια ουμανιστική ματιά που εκκινά απ’ τον «Κλέφτη» και τον «Τζίμη τον Τίγρη», μέχρι το «Προξενιό της Άννας», το «Happy Day» και το «Ελευθέριος Βενιζέλος». Τι κι αν η από πάντοτε ώριμη ματιά του που στεκόταν στον ψυχισμό των χαρακτήρων του, αμερόληπτη, συγκινητική, ανθρωπιστικά ορμώμενη, σχεδόν «χριστιανική» όπως γράφτηκε και παλαιότερα για να αναφανεί εμφανώς η ευαισθησία του, καμιά σημασία δεν είχαν τούτα τα κίνητρα για την πλήρη αποδελτίωση της ιστορίας του, της οπτικής του. Λες και ο Βούλγαρης ασχολήθηκε πρώτη φορά με την ιστορία, δίχως προσλαμβάνουσες, μελέτη και γνώμη.

Την ίδια στιγμή, ο Γιάννης Αγγελάκας ασχολήθηκε εκ νέου με τον Παντελή Βούλγαρη κι επιδόθηκε για μια ακόμη φορά στην κινηματογραφική μουσική. Δεν γνωρίζω αν η πρώτη αφορμή της «συγγένειάς» τους  ήταν το «Όλα Είναι Δρόμος». Αυτό που μπορεί να υποθέσει κανείς είναι πως τούτη του η μουσική, υφολογικά δεν έχει να κάνει μόνο με τον μετα-Τρυπών δημιουργικό του βίο. Το «Υπέροχο Τίποτα» και κατ’ έπεκταση οι «Εποχή των Δολοφόνων» ήταν μια πρώτη σύντομη άσκηση με εμπλοκή του Γραμματικού. Στο «Χώμα και Νερό» υπήρχε και ο Χριστιανάκης, στον «Χαμένο» ο Αγγελάκας δημιουργούσε διττά και ως ο βασικός ηθοποιός (διότι και στο «Χώμα και  Νερό» είχε ένα σύντομο ρόλο), και τώρα μαζί με την παρέα που έχει στήσει τα τελευταία χρόνια, ερευνά τις παραλλαγές στα θέματά του.

«Ο Αγγελάκας έψαξε τις μνήμες και τον απόηχό τους σε όλον το Γράμμο και το Βίτσι, στα δασωμένα, στις κρυφές κόγχες, στα γκρεμισμένα χωριά. Η μουσική του περπατάει τους τόπους της ιστορίας και μας τους φέρνει στο σήμερα αφήνοντας στο αυτί και στην σκέψη μας, απαλά και λιτά, το θρήνο, το σεβασμό, τον καημό», γράφει στο εισαγωγικό σημείωμα του δίσκου ο Βούλγαρης πίνοντας στην υγειά του Αγγελάκα. Κι αν κάποιος δίνει σημασία στα κίνητρα, μην κρίνει απλά το «αν τούτη η κινηματογραφική μουσική στέκεται μοναχή της», εκτός κι αν την ίδια στιγμή επιμένει να εξετάζει με ιστορικά στειρωμένο χειρουργικό νυστέρι την ανθρωπιά του Βούλγαρη. Τότε, αφού πετσοκόψει το βλέμμα της, ας αποσπάσει και τον απόηχό της.

By Loan Me a Dime…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s